facebook    twitter

Üye Giriş Formu



Ara

Yayınlarımız

İş Hukukunda Gündem Gazetesi

Gazeteye Abone
Olmak İçin Tıklayınız

basindabiz

İş Birliği Yaptığımız Kuruluşlar



Mevzuat Yönetmelikler İŞYERİ SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMLERİ İLE ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMLERİ HAKKINDAKİ YÖNETMENLİK
İŞYERİ SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMLERİ İLE ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMLERİ HAKKINDAKİ YÖNETMENLİK
admin tarafından yazıldı.   

İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili işçi – işveren ve devletin mükellefiyetlerini düzenleyen, yasa ile konulan kuralların uygulama esaslarını tarif eden yönetmelikler, tüzükler ve tebliğler 4857 sayılı yeni İş Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 2003 yılından beri tam anlamı ile oluşturulamamıştır. Bu noktada özellikle iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili istihdam zorunluluklarına yönelik, uygulamaya dair ayrıntılarda boşluklar bulunduğu bilinmektedir. Özellikle hangi tür işyerlerinde ne kadar iş sağlığı ve güvenliği uzmanı istihdam edileceği, istihdam edilecek iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının hangi vasıf ve belgelere sahip olmaları gerektiği ve belki de en önemlisi bu tip hizmetlerin dışarıdan alınıp alınamayacağı hususları belirsiz kalmıştır. Bu hususlarda sık sık yapılan düzenlemeler ve Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararları sonucunda belirsizlik daha da derin bir hal almıştır.


İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ile ilgili gelişmeler bu şekilde seyrederken bir yandan da kamuoyunda infial yaratan, yetersiz denetim ve kuralsızlığın sonucu gerçekleşen iş kazaları ve bu iş kazaları sonucu ölümler görülmüştür. İşte bu ihmalin sonucu gerçekleşen iş kazaları ve ölümlere karşı kamuoyunda olulan tepkiler, bir takım önlemlerin ve geliştirmelerin yapılmasını zaruri kılmıştır.

Bu çerçevede ilk önce İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimleri ile Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri Hakkında Yönetmelik 15/08/2009 tarihli ve 27320 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. İşyeri Sağlık ve Güvenlik birimleri ile bunların işleyişlerine yönelik somut düzenlemeleri içeren bu yönetmeliğin uygulanması esaslarını düzenleyen tebliğ de  9 Aralık 2009 tarih ve 24427 sayılı Resmi Gazete ile yürürlüğe girmiştir. Tebliğ, işyeri sağlık ve güvenlik birimlerinin kuruluş ve işleyişi, ortak sağlık ve güvenlik birimleri ve eğitim kurumlarının yetkilendirilmeleri için başvuru usülleri ve istenilen belgeler, belgelendirme ve çalışma esaslarına dair alınacak tedbir ve uygulamaları netleştirmiştir.

Tebliğin getirdiği ilk önemli yenilik, yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önceki dönemde işyeri sağlık birimleri bulunan işverenlerin bu birimlerini İş Sağlığı ve Güvenliği Birimi olarak düzenleyebileceklerine dair düzenlemedir. Bu birimlerde ne kadar işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı istihdam edilmesi gerektiği de yine bu tebliğde belirtilmiştir. Buna göre; 50 ve daha fazla işçi çalıştıran bütün işyerlerinde en az bir işyeri hekimi, sanayiden sayılan işlerin yapıldığı işyerlerinde ise en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Tebliğin bir diğer önemli düzenlemesi ise İş Sağlığı Güvenliği Birimi oluşturma mecburiyeti noktasında getirdiği kriterlerdir. Buna göre ;

- Az tehlikeli sınıfta yer alan ve 1000 (bin) ve daha fazla işçi çalıştıran,

- Tehlikeli sınıfta yer alan ve 750 (yediyüzelli) ve daha fazla işçi çalıştıran,

- Çok tehlikeli sınıfta yer alan ve 500 (beşyüz) ve daha fazla işçi çalıştıran işverenler işyerlerinde İş Sağlığı Güvenliği Birimi kurmakla yükümlüdür. Bu işyerlerinde işyeri hekimi ve sanayiden sayılan işlerde ise iş güvenliği uzmanı tam gün çalıştırılmak zorundadır. Tehlike sınıfına göre yukarıda belirtilen sayıların altında işçi çalıştıran işverenler ise iş sağlığı ve güvenliği hizmetinin tamamını dışarıdan aldığı takdirde işyerlerinde bir ilkyardım ve acil müdahale odası ve bir ilkyardımcı bulunduracak, ayrıca yönetmelikte öngörülen bina ve donanım şartı aranmayacaktır. Şu durumda tebliğde gösterilen sayıdan daha az sayıda işçi çalıştıran işyerleri iş sağlığı ve güvenliği hizmetini dışarıdan – kendisi işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı istihdam etmeksizin- alabileceklerdir. Öte yandan tebliğde gösterilen sayıyı aşacak şekilde işçi çalıştıran işyerleri ise kendi bünyelerinde işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı istihdam etmeye ve İş Sağlığı Güvenliği Birimi oluşturmak zorunda bırakılmıştır.

İş Sağlığı ve Güvenliği Birimi kurulan işyerlerinde alt işverenin bulunması halinde, asıl işverenin izni ile işçi sayısı oranında masraflara katılarak asıl işveren tarafından kurulan İSGB’den yararlanabilecektir. Alt işverenin işçi sayısının 50’nin altında olması halinde; işçilerin periyodik sağlık kontrolleri İSGB’de görevli işyeri hekimlerince yapılabilecektir.

Söz konusu yönetmelikte işyerleri içerisinde oluşturulması öngörülen İş Sağlığı ve Güvenliği Birimlerinin yanı sıra Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimlerine yönelik kurallar da düzenlenmiştir. Buna göre bir Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimine ( OSGB) kurucu ortak olan bir işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı, yeni kurulacak veya kurulmuş olan başka bir OSGB’ye kurucu ortak olamayacaktır. Bundan başka OSGB’lerde kurucu olmayan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının tam süreli iş akdi ile çalıştığı belgelendirilmelidir. OSGB'de istihdam edilmesi zorunluluğu bulunan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının işten ayrılması halinde bir başka işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının istihdam edilmesi zorunludur. Aksi takdirde 15 gün içinde bu noksanlığı yerine getirmeyen OSGB'nin yetki belgesi yönetmeliğin 17'nci maddesi gereğince iptal edilir.

Tebliğde Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi'nin (OSGB) kurucularından biri veya yöneticisinin işyeri hekimi veya (A) sınıfı iş güvenliği uzmanı olmak zorunda olduğu ve bu kişilerin OSGB kurma talebinde işyeri hekimliği veya iş güvenliği uzmanlığı belgelerini ibraz etmeleri zorunlu kılınmıştır.

Tebliğde OSGB’lerle ilgili bir diğer önemli husus ise bina ve demirbaş yapısına ilişkindir. Buna göre, OSGB, günün teknolojisine ve gereklerine uygun bir altyapıya sahip olmalıdır. Bina ve donanıma ilişkin hususlar yönetmelikte belirtilen şartları tam olarak karşılamalı ve burada sayılan araç ve gereçlerle donatılmalıdır. Aksi takdirde yetkilendirme yapılmayacaktır.

Yetkilendirilen OSGB'ler verdikleri hizmetleri bir başka OSGB'ye devredemezler. Ancak OSGB'nin faaliyetine son vermesi veya yetkisinin iptal edilmesi durumunda, işyerine ve işçilerine ait bütün bilgi ve belgeleri ilgili işverene iade eder.

Bakanlıkça yetkilendirilen OSGB'ler az tehlikeli sınıfta yer alan ve 1000 (bin) ve daha fazla işçi çalıştıran, tehlikeli sınıfta yer alan ve 750 (yediyüzelli) ve daha fazla işçi çalıştıran, çok tehlikeli sınıfta yer alan ve 500 (beşyüz) ve daha fazla işçi çalıştıran işyerleriyle hizmet sözleşmesi yapamazlar. Ancak, bu işyerlerinde İSGB kurarak alt işveren olarak hizmet verebilirler. Kurulan İSGB'de işyeri hekimliği ve iş güvenliği hizmetlerinin devamlı olarak aynı işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı tarafından verilmesinden hizmeti alan ve bu hizmeti verenler birlikte sorumludurlar.

Tebliğde İSGB ile OSBG'lerin raporlama mükellefiyetleri de düzenlenmiştir. Buna göre İSGB ve OSGB’lerin her yıl hazırlanan yıllık değerlendirme raporlarını en geç takip eden yılın şubat ayının sonuna kadar İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü'ne göndermeleri gerekmektedir. Yıllık değerlendirme raporları yönetmelik ekinde yer alan Ek-3'te belirtilen örneğine uygun olarak hazırlanır.

 

İş Hukukuyla İlgili Linkler